Argitaratu
FAQ
![[startpage.header. editorial]](http://euskalherria.indymedia.org/img/berria/goikoa2_5.png)
Editoriala
Laguntza
Kontaktatu
Ekitaldiak
agenda ikusi
ekitaldia argitaratu
Argitaratu >> Artxiboa >> Newswire >> Bideo artxiboa >> |
Sindikazioa Azalekoak
Newswire-a
Bideoak
Audioak
|
Hiriak
www.indymedia.org
Proyectos
radio
satellite tv
video
Africa
ambazonia
canarias
estrecho
kenya
nigeria
áfrica del sur
Canada
hamilton
london, ontario
maritimes
montreal
ontario
ottawa
quebec
thunder bay
vancouver
victoria
windsor
winnipeg
Asia Del Este
burma
jakarta
japón
korea
manila
qc
Europa
abruzzo
alacant
andorra
anveres
armenia
atenas
austria
barcelona
belarus
bélgica
belgrado
bristol
bulgaria
calabria
croacia
chipre
emilia-romagna
estrecho
euskal herria
galiza
alemania
grenoble
hungría
londres
irlanda
estanbul
italia
la plana
liege
liguria
lille
linksunten
lombardia
madrid
malta
marseille
nantes
napoli
holanda
niza
noruega
oost-vlaanderen
c.m.i. indymedia paris/île-de-france
patras
piemonte
polonia
portugal
roma
romania
rusia
saint-petersburg
escocia
suecia
suiza
tesalónica
torun
toscana
toulouse
ukraine
gran bretaña
valencia
America Latina
argentina
bolivia
chiapas
chile
chile sur
brasil
colombia
ecuador
méxico
peru
puerto rico
qollasuyu
rosario
santiago
tijuana
uruguay
valparaiso
venezuela
venezuela indimedia
Oceania
adelaida
aotearoa
brisbane
burma
darwin
jakarta
manila
melbourne
oceanía
perth
qc
sydney
Asia Del Sur
india
mumbai
Estados Unidos
arizona
arkansas
asheville
atlanta
austin
baltimore
big muddy
binghamton
boston
bufalo
charlottesville
chicago
cleveland
colorado
columbus
washington, dc
hawaii
houston
ny capital
ciudad de kansas
los ángeles
madison
maine
miami
michigan
milwaukee
minneapolis/st. paul
new hampshire
nueva jersey
nuevo méxico
nueva orleans
north carolina
north texas
nyc
oklahoma
filadelfia
pittsburgh
portland
richmond
rochester
rogue valley
st louis
san diego
san francisco
bahía de san francisco
santa barbara
santa cruz, ca
sarasota
seattle
tampa bay
tennessee
estados unidos
urbana-champaign
vermont
western mass
worcester
Asia Del Oeste
armenia
beirut
israel
palestina
Temas
biotech
Proceso
fbi/legal updates
mailing lists
process & imc docs
tech
volunteer
Michele Angiolillo 111 urte eraila Bergaran
| Euskara eta Kultura |
Esku nabarrak , 21.08.2008 00:36
Agur eta ohore torturaren aurkako nazioarteko militante anarkista italiarra. "Nik ere germinal gura nuen aldarri" Koldo Izagirreren eleberrian ez dira loreak faltako Bergarako Lilioren hilobian abuztuaren 20an... Bergarako gaztetxearen ondoan erail zuten Jose Brunet-en argazkian ikus daitekeen bezala eta garaiko egunkarietan irakur daitezke GIUSTIZIERE DI CANOVAS DEL CASTILLO-ren aitorpenak. Canovas genozida bat zen, gupidarik gabe bonbardatu zuelako Euskal Herria, Kuba eta Costa Rika, Aznar-ek Irak eta Bagdad, eta Euskal Herria ilegalizatu, atxilotu, torturatu, sakabanatu... Canovasi Angiolillok lapurtu zion bizia, eta Aznarrek bere M-11 izan zuen. Historia inoiz ez omen da errepikatzen baina batzutan antza haundia hartzen baitu. Ea Anv-ko alkatetzak merezi duen duintasuna ematen dion Michele Angiolillo gazteari Bergaran.
IL 5 GIUGNO 1871
IN QUESTA CASA NAQUE
MICHELE ANGIOLILLO
GIUSTIZIERE DI CANOVAS DEL CASTILLO
ONDE S'EBBE
LA SUA IMMORTALITA' NELLO SPIRITO
FIERI DELLA SUA GESTA
GLI ANARCHICI CONCITTADINI
MANDANO AI POSTERI
CON FIEREZZA E GLORIA
L'EROE DELL'UMANITA'
-------
9 AGOSTO 1897
NEL 49° ANNIVERSARIO DEL MARTIRIO
1897-8-20an inkisizio espainiarrak sumarisimo epaiketa baten ostean erail
zuen Michele Angiolillo 26 urteko gaztea Bergarako espetxean eta gogoratuko
dugu Bergaran. Angiolillok Canovas del Castillo Espainiako lehendakaria
garbitu zuen 12 egun lehenago Arrasateko santa Agedako bainuetxean. Arrazoi
asko daude gogoratzeko eta batzuk aipatuko ditugu.
Unibertsaltasuna da saltzen diguten balore abstraktoa eta ekintza honek
munduari eman zion bira eta Euskal Herria jarri zuen erdian.
Internazionalismoa eta elkartasuna eta Angiolillo ez zen euskalduna
italiarra baizik. Ideologien indar galtzea eta Michele Angiolillo gazte
militante anarkista zen. Gaur egungo abertzaletasunik ez zegoen, baina
borrokalaria izateagatik erail zuten Angiolillo.
Pakea, gudaren aurka egotea omen dira balore nagusiak eta 2. karlista gudako
arduradun nagusia garbitu zuen Angiolillok, Foruak eta euskaldun belaunaldi
oso bat erail zuena. Nazioarteko gudetan Kubako gudako arduradun nagusia
izan zen Canovas.
Modernitatea, gezurra dirudi baina ez dira bi urte, Espainiako lehendakari
bat 25 egunetan egon zela Bagdad bezalako hiri baten bonbardaketen apologia
egin eta soldaduak bidaltzen; ondorioak etorri zirenean euskaldunoi (etsai
politikoei) ardurak botatzeko. Canovasen ikasle prestuak.
Baina bada arlo bat aipatu gabe utzi nahi ez dudana, Michele Angiolillo
heriotza zigorraren eta torturaren aurkako martiri bat izan zen, oso garbi
irakur daiteke egunkarietako bere elkarrizketetan, "Montjuic-en ez da
fusilaketarik gehiago izango... ez da gehiago torturatuko Montjuic-en."
Torturaren aurkako borrokak ematen dio gaurkotasuna Michele Angiolillori.
Koldo Izagirrek idatzi zuen eleberri zoragarrian ""Nik ere Germinal! egin
gura nuen aldarri", Angiolillori buruzkoa, Bartzelonako errepresioa, Santa
Agedako ekintza, heriotza-zigorra... bukatzen du esanez, abuztuaren 20an
esku anonimo batzuk loreak jartzen dituztela Michele Angiolilloren hilobian
Bergaran... inoiz faltako ez direlakoan, konbidatuak zaudete 111
larrosa beltz jartzea.
111 larrosa beltz Michele Angiolillo Bergarako hilerrian
Michele Angiolillo Lombardi 1871-6-5 Foggia Italia, Bergara 1897-8-20.
Angiolillo 26 urteko gazte bat zen, anarkista, garaia, liraina, atletikoa,
jantzia, jakintsua, boluntario aurteztu zena zozketara, beste dozenaka gazte
bezala, Napolesen 1896an ospatu zen anarkista biltzarrean erabaki zen
heriotza zigorra ejekutatzeko, Canovas del Castillo genozida, torturatzaile
eta Espainiako monarkiako lehendakaria zenaren aurka. Michele Angiolillo-ri
tokatu egin zitzaion zozketan, beste bolondresen artean aukeratua izan zen
eta 1897-8-8an Canovas del Castillo hil egin zuen Arrasateko Santa Agedako
bainuetxean gaur egun buruko gaixoen egoitzan. Angiolillo epaiketa
sumarisimo baten ostean erail zuten Bergarako espetxean 1897-8-20 gaur 111
urte.
Canovas del Castillo (1897-8-8) genozida, torturatzailea eta Espainiako
lehendakaria hiltzeko aurkeztu ziren ehundaka anarkista jakinik lortuz gero
bere biziarekin ordainduko zutela genozidaren heriotza.
Canovas del Castillo Espainiako lehendakariak, euskaldun belaunaldi oso
baten genozidioa egin zuen 2. guda karlistan, gaur egun Iraken,
Afganistanen, Txetxenian, Palestinan, Libanon, Euskal Herrian, Catalunian, Georgian...
egiten
ari diren bezala, 30.000 voluntario karlista euskaldun, liberal euskaldun
batzuk gehi 150.000 mertzenario espainiarren aurka, Pi i Margall-ek idatzi
zuen bezala, eta eta 2. karlista gerra "galdu" ostean, mendekutzat
aintzinako Foru Esku Nabarrak erauzi zituen 1876an eta Euskal Herri osoak,
negar egin zuen.
Garai horretan ere Canovas del Castillo Españako lehendakariak, "espainiar"
belaunaldi oso bat ere erail zuen, batez ere katalanak, Kubako gerrara
eraman baitzuen gazte belaunaldi osoa, " independentistak eta terroristak"
hiltzera, okerrena eramaten zituen gehienak ez zirela itzultzen eta
itzultzen zirenak zaurituak eta bortizki mutilatuak.
Behin Done Ander-en itsasontzi bat zegoen munizioz beteta Kubara eramateko
"terroristak" hiltzeko prest eta agurra ematen ari zirela jendearekin
batera, eliza katolikoa, militar eta zibil buru guztiekin, bat-batean ontzia
lehertu zen; eztanda hain izan zen bortitza ze ontzi erraldoia ondoa jota,
kaiatik 30 metrora igo baitzen berriro... triskantza ikaragarria izan zen.
Egunetara begiratu zuten ondoa eta ikusi zuten bakarrik ontziaren erdia
lehertu zela eta gutxira beste erdiak eztanda egin zuen berriro eta beste 30
metroko jauzia egin omen zuen... inork ez zuen bizi nahi inguruan,
honengatik Done Ander-eko itsas ertzeko eraikuntzek 100 urte besterik ez
dute.
Bartzelonan giroa oraindik okerragoa zen, gazteak ardiak bezala kargatzen
ari zirelarik itsasontzietan Kubako
"terroristak" hiltzeko, militar espainirrek gupidarik gabe tiroak bota behar
izan zituzten gurasoen aurka, ez baitzuten onartzen itzuliko ez ziren 20
urteko semeei "azken agurra" borondatez ematea "aberriaren maitasunagatik"
eta hildakoak eta zaurituak izan ziren guraso desarmatuen artean. 1896ko
Korpus egunean palio pean zihoazenean jauntxo katoliko, militar eta zibilak,
palio ingurura bonba bat bota zuten, triskantza beldurgarria eraginez
jendearen artean... "palioak" salbatu zien bizitza agintariei. Mendekua
bortitza izan zen, eta beti bezala boteretsuek eraso egin zuten beren etsai
poltikoen aurka, garai hartan "anarkisten" aurka. Aznarrek Bagdad 25 egun
bonbardatu ostean Madrilgo atentatuak etorri zirenean, euskaldunoi bere
etsaie errua boteaz, Canovasen ikasle prestua. Errepresioa belgurgarria izan
zen batzuk
atxilotu, bortizki torturatu, izen batzuk atera, berriro atxiloketak eta
torturak... 400 baino gehiago atxilotu arte; gaur egun Zapaterok, Garzonek,
Ibarretxek, Baltzak eta beraien polizia torturatzaileek egiten duten bezala.
Zigorra eredugarria izan zen zortzi heriotza zigorra jaso zuten, bederatzi
kartzela zigor luzeak eta 71 deportatuak "Rio de Oro" Saharako koloniara,
basamortura...
Montjuic-en zortzi anarkista fusilatu zituzten egunean, Bartzelonako jende
guztia igo zen errukituta, mundu guztiak baitzekien basati torturatuak eta
inozenteak zirela; goizeko 7etan zeruak ere negar egin zuen ekaitza
ikaragarria izan baitzen baina inor ez zen mugitu, gazteak fusilatu zituzten
arte.
Europako beste Estatuak errukitu eta presioa eginez deportaziora zigortutako
presoak eskatu zituzten, askatasuna lortu arte. Gutxira Italian anarkista
biltzarra egin zuten Napolesen eta bertara joan ziren basamortura
zigortutako presoak ihes egin baitzuten eta kontatu zituzten atxiloketak,
tortura basatiak, torturetan hildakoak, Montjuic-en afusilatuak...
Anarkisten batzarrak erabakia berehala hartu zuten "Canovas del Castillo hil
egin behar zen".
Boluntarioak eskatu zituzten eta ehundaka azaldu ziren, zozketa bat egin
behar izan zuten bolondresen artean eta Angiolillo
anarkista aukeratu zuten, armekin trebea zelako. Arrasateko Santa Ageda
bainuetxean ostatu hartu
zuen, zekielako Canovas etortzekoa zela Donostian egingo zen erakusketa
"industriala" inaguratzea, (kanoiak, metrailetak, gerrako armamendua,
Kubarako...)
gaur egun itxita dagoen Bellas Artes antzerkian. Behin baino
gehiagotan egon zen Canovasekin hotelean hil aurretik, inolako susmorik
zabaldu
gabe, Angiolillo jakintsua, fina eta Napoleseko egunkari bateko zuzendari
bezala aurkeztu baitzen, baina ez zuen hil. Angiolillok 1897ko abuztuaren
8an hil zuen Canovas del Castillo bakarrik zegoela.
Bergarako kartzelara eraman zuten Angiolillo anarkista, galdetu ziotenean
zergatik ez zuen lehenago hil erantzun zuen "bere andrearekin zegoelako eta
andrearen errespetuagatik..." Epaiketa sumarisimo bat egin zioten eta
Bergarako espetxean hil zuten Michele Angiolillo 1897-8-20an gaur 111 urte.
Garaiko egunkarietan azaltzen da guzti hau xehetasun gehiagorekin...
Txirritak behin Donostiako udaletxean (lehen Casinoa) Canovas-en
alargunarekin topatu zen eta bi bertso hauek abestu zizkion:
"Iru relejo, iruna kate,
iru mallakin bakoitza,
buruan iru korona eta,
petxuan iru orratza,
amoriyua iru dobletan,
tximista bezain zorrotza,
iru tirotan utzi zizuten
zuri senarra illotza,
iru ezpatak zulatzen dute,
señora, zure biotza".
Txirrita
Il da Cánovas, fuera Cánovas,
pikaro gaizki eziya,
galdu zituen gari-zelaiak,
gallendu zaio sasiya;
galdu zituen ipar garbiyak,
gallendu trumoi nasiya,
galdu zituen fueruak eta
Jaungoikuaren graziya,
galdu zituen bizi-lekuak,
galdu du bere biziya.
Txirrita.
Donostiako Ppsoek "Canovas del Castillo" (ez bakarrik Esku Nabarra Foruen)
erailtzailearen izena ipini dio "Bretxako" beirazko eraikuntza
nazkagarriari. Nork ulertzen du Txirrita eta Angiolillo gaztea?
Homepage:: http://www.eskunabarra.org
Artikulo hau PDF formatuan jaitsi
Artikuloa zerrendara gehitu
Artikulo zerrenda PDF formatuan jaitsi
E-mail bidez bidali
Zabaldun argitaratu
Iruzkina gehitu
Copyright © 2002 Indymedia Euskal Herria
Publikazio hau copyleft erakoa da. Beraz, bere edukiak zabaldu, aipatu eta hitzez hitz kopiatu daitezke, osorik zein zatika, edozein medio erabiliz eta edozein helburu lortzeko, ohar hau mantentzen eta jatorria aipatzen den bitartean. Indymedia Euskal Herria ez da hemen argitaratutako edukien arduraduna, erdiko zutabekoak izan ezik. Informazioa egiazkoa dela eta erreprodukzio eskubideak errespetatzen direla egiaztatzearen ardura guztia albistearen egileari dagokio. Albistearen egileak hemen materialea argitaratzerakoan, berau era librean zabaltzeko baimena ematen du.